Prenataal horen : de huidige stand van de kennis

By seriniti , on 26 maart 2022 - 7 minutes to read
Audition prénatale : état des connaissances actuelles

Dit artikel komt uit een studie over het gehoor van pasgeborenen en foetussen, getiteld “Prenataal horen, wat is er nieuw ?” door Carolyn Granier-Deferre en Marie-Claire Busnel.

Uit onderzoek op verschillende diermodellen, het te vroeg geboren kind en de foetus, blijkt dat de ontwikkeling van het auditieve systeem zeer geleidelijk verloopt, tijdens het laatste trimester van de zwangerschap.

Enkele decennia geleden dacht men dat de foetus niet in staat was omgevingsgeluiden te horen.
De zaken zijn onlangs veranderd en de media-aandacht voor onderzoek waaruit blijkt dat de foetus in utero vanaf een bepaalde leeftijd geluiden hoort, heeft geleid tot soms onverantwoordelijk gedrag, dat grote verwarring met zich meebrengt. Zo zijn er “prenatale universiteiten” ontstaan met pedagogische technieken waarbij de foetus wordt gestimuleerd met agressieve klanken (muziek), met het risico dat er akoestische trauma’s worden veroorzaakt bij wezens waarvan het gehoorsysteem nog kwetsbaar is.

Het was dus nodig de realiteit van de huidige kennis te verduidelijken en bepaalde ongepaste gedragingen te vermijden.

De intra-uteriene geluidsomgeving

De kwantitatieve en kwalitatieve kenmerken van het intra-uteriene milieu werden uitgevoerd bij vrouwen, tijdens de bevalling na het scheuren van de waterzak en bij dieren, voornamelijk bij drachtige ooien.

Het intra-uteriene achtergrondgeluid bestaat uit natuurlijke placentageluiden en zuivere maternale geluiden (spijsvertering, hart, ademhaling, stem), hoofdzakelijk bestaande uit lage en middentonencomponenten.

  • De lage frequentiecomponenten (onder 500 Hz) worden met dezelfde intensiteit aan de foetus doorgegeven,
  • De middentonen (tussen 500Hz en 4000Hz) zijn matig verzwakt (van 6 dB tot 20 dB),
  • Componenten met een hoge frequentie (boven 4000 Hz) worden meer verzwakt (gemiddeld 30dB).

Over het geheel genomen wordt complexe ruis met gemiddeld 20dB gedempt. Externe lage stemmen zouden worden gemaskeerd door het intra-uteriene achtergrondgeluid, tenzij de intensiteit meer dan 60dB bedraagt. Daarentegen wordt de moederstem, die een hogere toon heeft en profiteert van een dubbele transmissie, door de lucht en inwendig, niet of slechts in geringe mate verzwakt.

Het zijn dus de door de moeder voortgebrachte geluiden die in de eerste plaats het auditieve systeem van de foetus activeren tijdens zijn ontwikkeling. Stemmen van buitenaf, vooral lage stemmen (mannenstemmen), worden in normale gevallen gedempt – tenzij ze intens zijn – en worden daarom door de foetus niet of slechts in geringe mate waargenomen.

Ook dient te worden opgemerkt dat de kenmerken van een complex luchtgeluid anders zijn wanneer deze zender in direct contact staat met de buik van de moeder. Dit komt doordat geluiden akoestisch kunnen worden vervormd en bovendien kunnen sommige componenten ervan worden versterkt. Zo kunnen geluiden van 70 dB in de baarmoeder 110 dB en meer bereiken, omdat het moederlichaam als resonantiekamer fungeert, wat gevaarlijk is voor het zich ontwikkelende slakkenhuis (gehoororgaan).

De gevoeligste periode ligt tussen de 6e en 8e maand van de zwangerschap: men kan dus vrezen voor deze geluidsprikkels van complexe klanken (muziek in het bijzonder) bij goedwillende moeders. Bovendien kan de foetus zijn ongemak niet uiten. Men moet dus vermijden de foetus in contact met de buik gewelddadige geluiden “op te leggen” (in het bijzonder muziek), die zich als zovele agressieve geluiden kunnen gedragen op een gehoorgang die nog niet volgroeid is.

Functionele ontwikkeling van het auditieve systeem

Het gehoor ontwikkelt zich zeer geleidelijk tijdens het laatste trimester van de zwangerschap en blijft zich verfijnen tijdens de eerste twee jaar na de geboorte.

Het binnenoor is functioneel tegen de 6e maand van de zwangerschap.

De auditieve paden, in de hersenstam relais, zijn functioneel tegen de 7e maand. Het gehoor is echter nog zeer onvolwassen, met zeer lange reactietijden en zeer lage amplitudes.

Nog in utero, rond 7 ½ maand, worden de eerste motorische reacties op een stabiele manier geregistreerd, gaande van knipperen tot schrikken, afhankelijk van de intensiteit van het geluidssignaal, alsook van de toename van de hartslag. Dit vereist zeer intense stimuli, gelijk aan of groter dan 110dB.

Op korte termijn registreert de foetus verschillende reacties, afhankelijk van de intensiteit en de frequentie : versnelling van de hartslag of vertraging. De foetus raakt gewend aan de herhaling van dezelfde geluiden, zodat de reacties vervagen en uiteindelijk stoppen. Neonatale reacties zijn precies hetzelfde, maar neonatale drempels treden op bij lagere intensiteiten (20-25dB lager).

Rond 7 ½ maand is de auditieve weg van de foetus dus functioneel – zoals blijkt uit de motorische reacties – maar nog onvolgroeid, met hogere reactiedrempels in vergelijking met een volgroeide auditieve weg. De foetus reageert met aangepaste motorische of cardiovasculaire reacties op tamelijk intense auditieve stimuli. Deze drempels dalen op korte termijn.

Foetale perceptuele vaardigheden

Er is weinig onderzoek gedaan naar de perceptuele componenten van de bijna voldragen foetus, maar de weinige studies die zijn gedaan, hebben aangetoond dat hij kan herkennen :

  • Verschillen in intensiteit,
  • Van auditieve frequenties,
  • Of akoestische spectra.

De latentie van de reactie neemt af naarmate de zwangerschap vordert. De pasgeboren foetus reageert inderdaad binnen de eerste honderdsten van een seconde op de stimulus, zowel voor intensiteit als voor spectrale verschillen.

Prenatale auditieve stimulatie : een bron van perceptuele verwerving

Het is aangetoond dat intra-uteriene auditieve stimuli, vooral van maternale oorsprong, de bron kunnen zijn van een zeer adaptieve perceptuele ontwikkeling en verwerving na de geboorte.

Vanaf 8 maanden zwangerschap vertoont de foetus verschillende hartreacties op de stem van de moeder in vergelijking met een andere vrouwenstem (voorlezen van een kinderrijmpje met een intensiteit van 95dB). Deze veranderingen zijn vergelijkbaar met die bij een voldragen pasgeborene, die wakker wordt als de moeder spreekt.

Bij twee- tot vier-dagen oude pasgeborenen toonden niet-voedzame zuigconditioneringstechnieken een voorkeur voor intra-uteriene cardiovasculaire geluiden en de stem van de moeder boven de stem van een andere vrouw.

Tenslotte laten de pasgeborenen ook zien dat zij het timbre van een stem en/of de bijzondere prosodie van een persoon hebben herkend.
Bovendien geven zij geen voorkeur te kennen voor de stem van de vader boven die van een onbekende man.

De meeste van deze resultaten wijzen op het vermogen van de pasgeborene om geluiden te onthouden.
De mogelijkheid van een zeer snelle auditieve leeractiviteit in de eerste levensuren kan echter niet worden uitgesloten.

De stem van de moeder wordt dus zowel door de foetus als door de pasgeborene anders waargenomen dan elke andere stem van buitenaf, of het nu om een vrouwelijke of een mannelijke stem gaat. Pasgeborenen zijn ook in staat te reageren op het timbre van een stem, de intonatie, de modulaties en de zang (prosodie), vooral bij de moeder, maar niet uitsluitend.

Reacties op externe auditieve stimuli uitsluitend prenataal

De herkenning van een door de moeders voorgelezen kinderrijmpje gedurende 4 weken, voorgelezen vanaf de 34e week of vanaf de 32e week, leidt tot een vertraging van de hartslag, die niet wordt bereikt door een vertrouwd rijmpje voorgelezen door een andere vrouwenstem dan die van de moeder. Hetzelfde geldt na de geboorte (2-4 dagen oude zuigelingen), wanneer het de stem van de moeder is tegenover een andere vrouwenstem.

Een muzikale stimulus die tijdens de zwangerschap herhaaldelijk wordt aangeboden (bv. generieke muziek), wijzigt ook de gedragstoestand van de pasgeborene. Het schijnt dat de foetus vanaf 30 weken gevoelig is voor deze stimuli, op voorwaarde dat de intensiteit voldoende is (80 tot 100 dB)

De stem van de moeder (gesproken of gezongen) schijnt door de foetus te worden herkend vanaf de 30e week, in tegenstelling tot de stem van de vader of een andere vrouwelijke stem. Herhaalde muziek wordt herkend door de foetus, die zijn hartslag verandert of reageert met motorische reacties. Hetzelfde geldt voor pasgeborenen in de eerste dagen van hun leven.

Prenatale auditieve ervaringen dragen dus bij tot de ontwikkeling van perceptuele verworvenheden die het kind zullen helpen zich aan te passen aan de wereld na de geboorte en die een basis vormen voor verder leren.

Tot slot

Het ongeboren kind heeft genoeg te horen in de baarmoeder en alles te leren na de geboorte.
Hij of zij wordt op natuurlijke wijze blootgesteld aan passende prikkels die zorgen voor een harmonieuze zintuiglijke ontwikkeling. Het is dus niet nodig om extra ongepaste stimuli te geven, tenzij de bovenstaande regels worden gevolgd. Als de foetus de stem van de moeder lijkt te herkennen wanneer zij herhaalde kinderrijmpjes voorleest, is het riskant te denken dat de herhaling van muziek hem in de toekomst ontvankelijk zal maken voor diezelfde muziek.

 

De Orison is een digitaal, in-het-oor-gehoorversterkers (IHO), ontworpen door KNO-artsen. De Orison is een juweeltje van miniatuurtechnologie en bevat een Crystal Clear-processor, intelligente geluidsverwerking en automatische vermindering van omgevingsgeluiden om spraak duidelijk te verstaan in alle geluidsomgevingen. 299€ per oor. Geen voorschrift nodig. Tevreden of terugbetaald gedurende 20 dagen. CE. 2 jaar wettelijke garantie.

Comments

Leave a comment

Your comment will be revised by the site if needed.